Isang Dangkal ng Gunita

Si Ricardo ay isang tapat na mamamayan na kumakandidato bilang Kapitan ng kanilang barangay. Ngayong papalapit na ang halalan, parami ng parami ang lumalapit sa kanila at humihingi ng tulong. Noong araw ding iyon, bumisita sina Mang Tomas at Aling Curing upang humingi ng tres mil pesos na pampalabas ng kanilang apo sa ospital. Tamang-tama’t nakauwi na galing sa pangangampanya si Ricardo, at ibinigay naman niya ang pangangailangan ng kanilang bisita. Nagpasalamat naman sina Mang Tomas at Aling Curing, nagpaalam at nagsabing makakaasa sila sa boto nilang mag-asawa.

Si Arsenia naman, asawa ni Ricardo, ay nagreklamo sa patuloy na panghihingi ng tulong ng mga tao sa kanila ngunit sinabi ni Ricardo na mahalaga ang makapaglingkod sa kapwa tao. Pinakuha niya muna si Anong, ang kanyang alalay, na kumuha ng kape. Ng makaalis na si Anong ay nagpatuloy ang pagtatalo ng mag-asawa tungkol sa kanyang kandidtura; kayrami na nilang gastusin. Sinabi naman ni Ricardo na sagot naman ng kanyang campaign manager at kumpare, si Ubaldo, ang lahat ng gastusin sa pangangampanya. Ngunit ayon kay Arsenia, iyon na nga kanyang ikinakatakot sapagkat baka ginagamit lang siya para sa kanyang personal na interes. Pero kay Ricardo, kaya siya tinutulungan ni Ubaldo ay upang mapatalsik na ang corrupt na si Kapitan Martin.

Naudlot ang pagtatalo ng mag-asawa ng pumasok na si Ubaldo, ang campaign manager ni Ricardo. Pinalabas muna ni Ricardo si Arsenia upang bumili ng tinapay pang-meryenda nila. Pagkalabas ni Arsenia, ay tinanong na ni Ubaldo kung nakapagdesisyon na ba si Ricardo na tumakbo bilang Kapitan. Nag-aalanganing sumagot si Ricardo sapagkat gagamit sila ng maruming pamamaraan upang manalo siya. Sabi naman ni Ubaldo na maigsi lang ang memorya ng tao, sa una pag-uusap-usapan ka, ngunit sa huli rin ay mawawala. At saka binuwag ni Ubaldo ang kanyang plano upang talagang siya’y manalo: Nakasobre na ang mga ibibigay sa grupo ng guro na itatalaga ng Comelec sa mga presinto. Siya na rin daw ang bahala na himasin ng presyo ang mga botante ni Kapitan Martin upang ibaligtad ang boto. Magpapakalat na rin siya ng mga armadong katao na magbabantay kung may kaguluhan sa pagbibilang ng balota.

Sinabi naman ng isa sa tauhan ni Ubaldo na sa una’y magpaka-Bad Boy siya sa halalan. Saka ‘pag nanalo na siya ay back to Good Boy. Magiging bayani siya kapag nagkaganoon. Tinanong naman ni Ricardo ang mga maaari niyang gawin kapag siya nga’y nahalal. Sinabi naman ni Ubaldo na kailangan niyang ipatigil ang iligal na pangisdaan sa lawa, ang drug pusing and using, mga huweteng, sabong at anumang uri ng sugal. Idinagdag pa niya na talagang hahangaan siya ng mga tao, kaya naman wag papadale sa mga ganoong sitwasyon.

Bumalik si Anong na may dalang mga kape. Ipinagpatuloy naman ni Ubaldo ang kanyang pagpapaliwanag, at sinabing back to business uli kalaunan. Ipaluluwag muli ang mga nasabing prostitusyon, sugal at droga, at siya ang mamamahala ng pagkakakitaan dito, at may bahagi rin naman dito si Ricardo. Saka nagtaka si Ricardo sapagkat ano ang katuturan ng pagpipigil dito kung ipaluluwag niya uli ang mga nasabing mga bisyo. Ipinaliwanag naman ni Ubaldo na makalilimot din ang tao kapag ganito, at ang mahalaga rin ay mabawi ang mga nagastos sa pangangampanya niya.

Dumating na si Arsenia dala ang mga tinapay, ngunit nagpapaalam na si Ubaldo at ang kanyang mga tauhan. Ipinaalala uli ni Ubaldo na kailangan niya na ang desisyon ni Ricardo, at saka sila ay umalis. Sinabi ni Ricardo na tama nga ang hinala ni Arsenia kay Ubaldo; gagamitin lang siya upang pagkakitaan. Ngunit hindi siya makapaniwala sapagkat tunay na banal at matulungin si Ubaldo, at kaya niyang gawin iyon sa likod ng mga mabubuting kautusan ng simbahan. Kaya ngayon, hindi malaman ni Ricardo ang kanyang desisyon, tatakbo ba siya na ayon sa marumi o mabuting pamamaraan? O kaya’y babalik na lang sila sa tahimik nilang pamumuhay.

Ito ay isang katangi-tanging dula na aking napili sapagkat ipinapakita dito ang isang pamamaraan ng pandaraya  na nangyayari tuwing halalan na nauuwi rin sa mga pansariling kapakanan. Ngayon ko laman naintindihan na ganito pala ang sistema ng kabuktutan, at marahil kung hindi malakas ang dignidad ni Ricardo bilang isang mabuting mamamayan ay baka bumigay na talaga siya sa mga inaalok ng ni Ubaldo. Ngunit ngayon ay nasa turning point na siya, at ang magiging desisyon niya ay tunay na mahalaga, hindi lamang sa kanya at kanyang pamilya, ngunit sa kapakanan din ng buong barangay nila. Nasa mambabasa na lamang ang huling pasya kung paano niya talaga wawakasan ang dula. At ako na mambabasa, nanaisin kong putulin na ni Ricardo ang kanyang koneksyon kay Ubaldo at ipagpatuloy ang kandidatura sa abot ng kanyang makakaya at ayon na rin sa kanyang mabuting kalooban. At kung sakaling mahalal siya, ay ipagpatuloy niya ang kanyang mga dakilang layunin sa ikabubuti na kanilang barangay.

Ito ay isang-yugtong dulang na isinulat ni Rafael Pulmano at matatagpuan dito. Ito ay akin lamang pagsusuri sa nasabing dula.

 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: